متى تصبح مقارنة النفس بالآخرين مؤذية؟

تاريخ النشر : الخميس 10:40 12-11-2026
No Image

تُعد مقارنة الإنسان نفسه بالآخرين سلوكا طبيعيا يرتبط بطريقة عمل الدماغ، الذي يميل تلقائيا إلى التحليل وتقييم التجارب ومقارنة النتائج. لكن هذه العادة قد تتحول إلى مصدر للضغط النفسي وتراجع الثقة بالنفس عندما تتجاوز حدودها الطبيعية، وفقا لما أوضحته عالمة النفس يلينا سكريباتشيفا.

وترى الأخصائية أن المقارنة تصبح مؤذية عندما تتحول إلى سلوك متكرر يسبب الألم النفسي، من دون أن يدفع الشخص إلى اتخاذ خطوات فعلية لتحسين حياته، أو عندما يجعل نجاح الآخرين، خصوصا ما ينشرونه عبر مواقع التواصل الاجتماعي، مقياسا لتقييم قيمته الشخصية وإنجازاته.

وتشير إلى أن أخطر أشكال المقارنة تظهر عندما يستخدمها الإنسان لانتقاد نفسه وتحطيم ثقته بذاته، من خلال أفكار مثل: «أنا أقل من الآخرين» أو «أنا شخص فاشل»، وهي عبارات تعكس نمطا سلبيا من التفكير وتؤثر في الحالة النفسية.

في المقابل، يمكن أن تكون المقارنة وسيلة إيجابية للتطور إذا تعامل معها الشخص باعتبارها فرصة للتعلم واكتساب الخبرات، واستطاع تحويل ما يلاحظه لدى الآخرين إلى أهداف وخطوات عملية تساعده على التقدم، مع الانتباه إلى إنجازاته الشخصية ومدى تطوره بمرور الوقت.

وتوضح سكريباتشيفا أن مقارنة النفس بأشخاص يعيشون ظروفا وتجارب متشابهة قد تكون أكثر واقعية وفائدة، في حين تنصح بعدم اتخاذ المشاهير نموذجا للمقارنة، لأن ما يظهر عن حياتهم لا يعكس بالضرورة ظروفهم الحقيقية أو التحديات التي واجهوها للوصول إلى ما هم عليه.

وتختلف آثار المقارنة بحسب طبيعتها؛ فالمقارنة الإيجابية قد تحفز الإنسان وتثير لديه الحماس والرغبة في الإنجاز، بينما قد تؤدي المقارنة السلبية إلى الحسد والشعور بالعجز وانتقاد الذات بصورة مستمرة.

ومن أبرز المؤشرات التي تدل على تحول المقارنة إلى سلوك ضار، تكرار تدهور الحالة المزاجية، وفقدان الثقة بالنفس، والتسويف، فضلا عن توجيه مشاعر الغضب والعدوانية نحو الذات.

وللتغلب على هذه العادة، تنصح الأخصائية بالانتباه إلى اللحظات التي يبدأ فيها الشخص بمقارنة نفسه بالآخرين، ومحاولة استبدال هذا السلوك بعادات أكثر إيجابية. كما توصي بتحليل الأسباب التي تدفع إلى المقارنة، وتدوين الأفكار والملاحظات، وإعداد قائمة أسبوعية بالإنجازات التي تم تحقيقها، إلى جانب وضع أهداف واضحة والتركيز عليها بدلا من الانشغال بإنجازات الآخرين.

وتؤكد أن طلب المساعدة من مختص نفسي يصبح أمرا مهما إذا استمرت المقارنات السلبية في التأثير على تقدير الشخص لذاته أو أدت إلى اضطرابات في النوم وتراجع حالته النفسية، إذ قد تكون هذه التجربة مرهقة وتحتاج إلى دعم متخصص.

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }