لقاح شخصي بتقنية mRNA يخفض خطر عودة سرطان الجلد أو الوفاة بنسبة 42%

تاريخ النشر : الثلاثاء 08:21 10-11-2026
No Image

أظهرت نتائج تجربة سريرية من المرحلة الثالثة أن لقاحاً شخصياً يعتمد على تقنية الحمض النووي الريبي المرسال (mRNA)، عند دمجه مع العلاج المناعي، أسهم في خفض الخطر النسبي لعودة سرطان الجلد الميلانيني أو الوفاة بنسبة 42%، مقارنة باستخدام العلاج المناعي وحده، في نتائج قد تمثل خطوة جديدة نحو تطوير علاجات تحد من انتكاس المرض بعد الاستئصال الجراحي.

وشملت التجربة، التي عُرضت نتائجها خلال مؤتمر الجمعية الأوروبية لطب الأورام في تشرين الأول 2026، نحو 1137 مريضاً بسرطان الجلد الميلانيني، ضمن دراسة المرحلة الثالثة المعروفة باسم «إنترباث-001» (INTerpath-001).

وقارن الباحثون بين مجموعتين؛ تلقت الأولى اللقاح الشخصي «إنتيسميران أوتوجين» (Intismeran autogene) إلى جانب العلاج المناعي «بيمبروليزوماب»، فيما تلقت المجموعة الثانية العلاج المناعي نفسه مع لقاح وهمي.

وأظهرت النتائج، بعد فترة متابعة وسطية بلغت 24.6 شهراً، أن نسبة المرضى الذين بقوا على قيد الحياة دون عودة السرطان بعد عامين وصلت إلى 82.2% لدى المجموعة التي تلقت اللقاح، مقابل 70% لدى المجموعة الأخرى، بفارق بلغ 12.2 نقطة مئوية.

ويُقصد بانخفاض الخطر بنسبة 42% تراجع الخطر النسبي لعودة المرض أو الوفاة خلال فترة الدراسة، وليس منع الإصابة بالانتكاس لدى 42% من المرضى بصورة مباشرة.

كيف تعمل اللقاحات الشخصية؟

تعتمد هذه التقنية على تحليل التركيب الجيني للورم لدى كل مريض، بهدف تحديد العلامات الجزيئية المميزة للخلايا السرطانية، ثم تصميم لقاح باستخدام تقنية mRNA يساعد الجهاز المناعي على التعرف إلى تلك الخلايا واستهدافها.

وتختلف هذه اللقاحات عن اللقاحات الوقائية التقليدية، إذ تُستخدم لدى أشخاص سبق تشخيص إصابتهم بالسرطان، بهدف تحفيز المناعة لمهاجمة الخلايا السرطانية المتبقية بعد العلاج، والحد من احتمالات عودة المرض.

نتائج أولية في أنواع أخرى من السرطان

وامتدت الأبحاث المتعلقة باللقاحات الشخصية إلى أنواع أخرى من الأورام، إذ أظهرت دراسة شملت 16 مريضاً بسرطان البنكرياس استجابة مناعية لدى 8 منهم.

كما سجلت دراسة أخرى، شارك فيها 9 مرضى بسرطان الكلى، استجابات مناعية لدى جميع المشاركين، دون رصد حالات عودة للمرض خلال فترة متابعة وسطية بلغت نحو 40 شهراً.

إلا أن الأعداد المحدودة للمشاركين في الدراستين لا تزال تحول دون استخلاص نتائج حاسمة بشأن قدرة هذه اللقاحات على منع انتكاس السرطان.

السلامة وإمكانية الاستخدام

وفيما يتعلق بالسلامة، قد تترافق اللقاحات المعتمدة على mRNA مع آثار جانبية تشمل الحمى والتعب والألم في موضع الحقن. وأظهرت نتائج تجربة سرطان الجلد تقارباً نسبياً في الآثار الجانبية الشديدة المرتبطة بالعلاج بين المجموعتين، دون تسجيل مؤشرات جديدة مقلقة تتعلق بالسلامة.

ورغم النتائج المشجعة، لا تزال اللقاحات الشخصية المضادة للسرطان المعتمدة على تقنية mRNA قيد التقييم السريري، ولم تصبح حتى الآن علاجاً روتينياً معتمداً، كما لم تثبت قدرتها على إطالة عمر المرضى بصورة نهائية.

ويواصل الباحثون متابعة المشاركين لفترات أطول لتقييم مدى استدامة الفوائد العلاجية ومستويات السلامة، وسط توجه لدراسة هذه اللقاحات بوصفها علاجاً مكملاً للجراحة والعلاجات المناعية الأخرى، وليس بديلاً عنها.

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }