ندوة في «الشارقة الدولي للكتاب» تناقش رحلة الكتابة

تاريخ النشر : الاثنين 12:25 17-11-2025
No Image

ناقش شعراء ونقاد في معرض الشارقة الدولي للكتاب دور «الشهادة الإبداعية» في قراءة مسيرة الشاعر، وكيف يمكن لهذا النوع من الكتابة أن يفتح نافذة على ما قبل النص، وأن يكشف ملامح التكوين الشخصي والجمالي للأدباء.

شارك في الجلسة التي حملت عنوان «الشهادات الإبداعية للشعراء بين سؤال الذات والرصد النقدي»، الناقد والأكاديمي الأردني د.نزار قبيلات من جامعة محمد بن زايد للعلوم الإنسانية، والشاعر والكاتب الإماراتي علي سيف الشعالي، وأدارتها د.سعاد راشد.

استعاد الشعالي بداياته الأولى، حين اكتشف الشعر في البيت ومن جلسات البحر والحكايات الشعبية، قبل أن تتوسع تجربته في الجامعة عبر أساتذة ومشاركات ومسابقات خليجية شكّلت مرحلة مبكرة في وعيه الإبداعي.

وقدم الشعالي نبذة عن دواوينه الأولى، مثل: «نحلة وربابة»، «للأرض روح واحدة»، «وجوه أخرى متعبة»، و"دلوني على الكهف»، وصولاً إلى دواوينه الأخيرة «يا ليل أعدني طفلاً»، و"العشب يشبهنا هنا».

وأشار الشعالي إلى أن دخوله عالم السرد لم يكن خروجاً من الشعر، بل محاولة لـ"التخفيف من حمله»، موضحا أن رواية «الحيّ الحيّ» استغرقت منه ثلاث سنوات من البحث والبناء والتجريب، وأن كتاباته القصصية مثل «حيوات بنكهة الرمان» جاءت لإتاحة فضاء أوسع لمعالجة قضايا لا تحتملها القصيدة.

وقال إن الكاتب حين ينضج يدرك أن الكتابة «سبب وجود لا هواية»، وإنه شخصياً وضع الكتابة في مركز حياته، معتبراً أن لكل معنى جنسه الأدبي الذي يناسبه، وأن التنقل بين الشعر والرواية والقصة «ليس ترفا… بل ضرورة يفرضها الصوت الداخلي للنص».

وقدّم د.نزار قبيلات قراءة نقدية في تجربة الشعالي، مشيراً إلى أن رواية «الحيّ الحيّ» تمثل نموذجاً لجرأة التجريب في الأدب الإماراتي، عبر مزج الفانتازيا بالخيال العلمي، والسؤال الفلسفي بالبعد الواقعي، كما توقف عند مجموعة «حيوات بنكهة الرمان» بوصفها عملاً يرصد توتر القيم الحديثة وتحولات العالم، عبر لغة شاعر يحاور الواقع دون مبالغة أو تجميل.

وأشار قبيلات إلى أن «الشهادة الإبداعية» تتيح للنقاد والقراء فهم الظروف التي يتشكل فيها النص، دون أن تلغي استقلاليته الجمالية، وقال: «إن تعدد الأجناس في تجربة الشعالي يكشف رغبة في اختبار الأسلوب واللغة، وفي التخفف من ثقل القوالب الجاهزة».

وتناولت الجلسة أثر الفضاء الرقمي في حضور الشعراء اليوم، حيث أكد الشعالي أن موجة «شعراء إنستغرام» ليست محلية، بل ظاهرة عالمية فرضتها طبيعة النشر السريع، لكن الزمن «يمتلك غربالاً قاسياً يبقي الجيد ويسقط السطحي».

وشدد قبيلات على أن الكاتب مسؤول أمام لغته وقارئه، مهما تغيرت وسائل النشر، موضحاً أن الذكاء الاصطناعي والمنصّات الرقمية قد تؤثر في شكل الكتابة، لكنها لا تستطيع أن تصنع شاعرا حقيقيا.

وفي ختام الجلسة، اتفق المتحدثان على أن الشهادة الإبداعية ليست سيرة ذاتية، بل محاولة لإضاءة اللحظات التي تُولد فيها الأعمال الأدبية، وأنها تساعد على قراءة النصوص من زاوية أعمق، تجمع بين التجربة الشخصية والرؤية الفنية، وتكشف التطور الطبيعي للكاتب بين الشعر والسرد وفنون الكتابة المختلفة.

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }