التفكير الاستراتيجي لتحسين جودة الحياة لما بعد «كورونا» (2/3)

تاريخ النشر : الجمعة 11:05 19-6-2020
محمد عبدالجبار الزبن

ويبقى الحديث عن الاستراتيجية مهما من جهة، ولكنه يخوض غمار الغموض من جهة أخرى، فلذلك سأعطي مثالين يدوران حولَ ما نحن بصدده بخصوص أزمة كورونا وما بعدها، ويكون المثال الأول: واقع قامت به الحكومة الأردنية بتوجيهات ملكية، والآخر: المثال المقترح.

الأول: الإجراءات الاستباقية التي قامت بها الأردنّ في التعامل مع الأزمة، فالتفكير والتخطيط والتنفيذ، له ارتباط وثيق بالرؤية بعيدة المدى، وبالاستراتيجية التي تقوم عليها نجاحات الدول والمؤسسات. فحينما رأى صاحبُ القرار أن وراءَ الأكمةِ ما وراءها، وأن سلامة المجتمع قد تتعرّض لما هو غير متوقع، أخذ على عاتقه إدارة الأزمة، وأطلق عليها: «أزمة». على حين البعض كان يعتبرها غمامة صيف وتنتهي من غير مطر، فلم يولها الاهتمام.

الثاني: تشغيل القدرات: حيث يعتبر التفكير الاستراتيجي واحدًا من مميزات القادة، وتكليله بالنجاح يكون بالتعاون يدًا بيد في مجتمع واعٍ، وهذا الذي جسّده الأردن خلال الأزمة، وأما ما نرتجيه جميعا أن يكون الاهتمام: «بتشغيل القدرات ما بعد كورونا»، فيأخذ طابع الجدّية، بإبراز المواهب وتقديمها للمصلحة العامة، وعدم التأخر من قِبل أصحاب تلك القدرات.

ويمكننا الربط بين ثلاثية: «التفكير الاستراتيجي، تحسين جودة الحياة، وتشغيل القدرات». لأنّ تلك القدرات لا تتوقف عند المخترعين والمبتكرين وأصحاب رؤوس الأمول والمستثمرين، بل تتعدى إلى كلّ فرد من أفراد الجتمع، حتى أولئك الذين لا يجدون العمل ويشتكون من البطالة، ويتأففون ولا يتفاءلون، فقد تكون لديهم القدرات الفائقة، إلا أنهم يمرون بظروف جعلت نظرتهم للحياة تقبع بهم في حيّز مغلق.

فيأتي التفكير الاستراتيجي، بتحرير الأفراد من ربقة اليأس إلى فسحة الأمل، بالإرشاد والتوجيه والتعليم بشتى سبله ووسائله، فمن فاته الدرس الأول فليلتحق بدروس التقوية، في مدرسة الوطن التي لا تقفل أبوابها. كما أنه لا ينبغي أن نتعب الوطن وهو يقنعنا للانضواء تحت لوائه، فما لنا بعد الله سواه.

وينبثق عن التفكير الاستراتيجي، وضع الخطوات الأولى لتحسين جودة الحياة، وهنا علينا أن نتوقف جليًّا لنقول:

إذا كانت الحياة لا تقوم إلا على السعي الحثيث، كما في قوله تعالى: «هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَإِلَيْهِ النُّشُورُ» (سورة المُلْك:15). فكيف يحقّ لأحدهم المطالبة بتحسين جودة الحياة، وتحقيق كامل الرفاهية، وتوفير جميع متطلبات الحياة، دون المواطنة الصالحة، التي تستوجب القيام بكلّ مصداقية في المهنة التي يزاولها أحدنا، وأن يجعلَ للوطن نصيبا منها.

فكوكبة المواطنة التي ترتبط بالتفكير الاستراتيجيّ، التي ينبغي العمل على توجيهها في فترة ما بعد كورونا أكثر مما كان سابقا، تشتمل على أمور منها: الصدق في المواعيد، والإنجاز بإتقان، والحرص على الوظيفة والمكان الذي يعمل به أحدنا، والتواضع بالقيام ما يَتيسّـر من وظيفة أو مهنة أو صنعة مما يقدر على الإنتاج فيه، وتشجيع الآخرين بإعطاء حقهم ومستحقهم، ومنع الجشع من قبل أصحاب المهن: «بدءًا بالطبّ ووصولا إلى آخر القائمة». وبالمقابل: تشجيع المنتج المحلّي، لدعم المواطن فيقوى عضد الوطن في مواجهة التحديات.

يتبع

[email protected]

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }