سؤال المليون في جدال المناهج..

تاريخ النشر : الاثنين 11:00 28-10-2019
سامح المحاريق

ما الذي نريده من المناهج؟ لنسأل بطريقة أخرى؟ هل هدف المناهج في هذه المرحلة تقديم مواطن قياسي يحمل معارف وأفكاراً تتناسب مع المجتمع ووضعه الراهن، أم خلق مواطن مبدع يستطيع أن يتصدى للمنافسة العالمية؟ أخمن أن الإجابة على هذا السؤال تولد من داخلها جدلاً عميقاً، والإجابة المريحة هي الإثنين، أو ربما نريد مناهج مبدعة في المواد العلمية، ومناهج محافظة في المواد الاجتماعية، وكلها إجابات خاطئة، فالمناهج مفروض أن تؤسس لعقلية Mindset والاختلاف في المناهج من حيث البنية وتشجيعها على التفكير والإبداع سيؤدي إلى خلل واضطراب في تأسيس الشخصية للطلبة.

ما المشكلة في المناهج القديمة؟ لماذا نفكر في تغيير المناهج؟

التفكير في تغيير المناهج يجب أن يكون عملية مستمرة للاستجابة لتطورات العصر المتسارعة، والأصل في الأشياء أن تتوفر لدينا الطاقات البشرية للعمل على تطوير المناهج، فليس من المنطقي ولا المنتج اقتصادياً أن يتم الارتباط بأي مزود لخدمة تطوير المناهج، ومهما بلغت تكلفة تأهيل عشرات من الخبراء في المناهج في أفضل المؤسسات العلمية المختصة.

كولينز أو غير كولينز ليست هذه القضية، وما الذي سيفعله الناشر العالمي بأكثر من ترجمة أعمال سابقة قدمت لدول أخرى، وما هي طبيعة الموارد التي خصصها أو سيخصصها لعمله مع الأردن، ولماذا لم نتوجه والأمر كذلك إلى ترجمة المناهج عن دول أخرى؟

الحديث في المناهج أصبح مرهقاً واستنزافياً، وإذا كانت مناهج العلوم والرياضيات تستدعي كل هذه الجلبة، فما الذي يمكن توقعه من منهج التاريخ؟ وكم سيصبح عدد مختصي المناهج الذين سيقدمون آراءهم في هذه الحالة؟

أعتقد أن الإجابات على هذه الأسئلة يتعلق بإجابتنا عن المنتج النهائي لعمليتي التربية والتعليم، ما هو الشخص الذي نريده من وراء كل هذه الجهود، ولماذا تدفع كل هذه التكاليف أصلاً؟ وقبل ذلك، هل سيكون ذلك الشخص الذي ستنتجه المناهج قادراً على العيش في عالم جديد ومختلف، هل سيكون بوسعه المنافسة؟

وأخيراً، هل نصنع المناهج من أجل التقدم إلى المستقبل، أم من أجل المحافظة على وجود الماضي داخلنا، والأخطر وجودنا داخله.

جدال المناهج يجب أو يستمر ويستمر، وأن يصل لإجابة عن كل هذه الأسئلة، وعدا ذلك، فتصبح المدارس مجرد أحد أشكال وجود الدولة، ولكن دون أن تقدم أي شيء لإحداث التقدم أو البناء لمستقبل أفضل.

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }