أعباء طعام العزاء.. مأساة لا مواساة

تاريخ النشر : الجمعة 11:00 14-6-2019
محمد عبدالجبار الزبن

يَجتمِعُ البشرُ على محبة الدنيا والبقاء فيها على مرارة العيش فيها، وتلك جِبِلّة خُلقوا عليها، كما أنّ الفراق أصعب ما في الحياة، وأنّ الموت مصيبة تقع على الأحياء فيُلهَمون الصبرَ كما يلهمون الإيمان. كما أنّ الموت الذي يأتي فجأة يضع أمثال الجبال من أثقال الحزم على الأحبة.

ففي الصورة السابقة. نجد أنفسنا أمام واقع محتوم، غير أننا نعيش واقعاً آخر نصنعه بأيدينا وهو للأسف يزيدنا حزناً وكآبة على حين أنّ ظاهره مواساة المصابين، ويتمثل ذلك المشهد بمشاركة أهل المتوفى واجب العزاء، وإلى هنا يكون الأمر محبوباً مرغوباً فيه، بل إنه واجب دينيّ ومجتمعيّ، غير أنّ تكلفة الضيافة للمعزين وإعداد الطعام وتقديم الحلوى في اليوم الثالث، كلّ ذلك مما يوقعنا في الحرج الشرعيّ من ناحية وفي ضيقٍ آخر من نواحٍ عديدة.

إنه طعام العزاء.. الذي يدعى اليه الناس حين دفن ميتهم، ويقسمون الأيمانَ المغلظة على أنّ من أحبهم فليكن وارد ديوانهم لتناول طعامهم، صدقة عن روح ميتهم، وذلك أمر خلاف السنة، فمسموح أن يقوم بالطعام من قرابة الميت من الدرجة الثالثة فما فوق على أن يكون الطعام لأهل الميت من الدرجة الأولى. وأعداد الحضور تؤدي إلى مواساة، فلا نتعدى بها فتصبح مأساة.

فالأصل أن لا يعتب عليك مَن أتاك وهو يحبك، وأما الذي أصبح طعام العزاء عنده منبع سعادة فتراه يسعى ويبحث ويسأل عنه وعن أماكن وجوده، وكلما مرّ على خيمة رافعة عروشها، ممتدة موائدها جاء فمدد وتمدد وتغدى وتعشى وبعدها ينطلق فرحا بما حقق ورقق وشبع وارتوى وغيره اكتوى.

وبسبب أعباء طعام بيت الأجر.. موظف يسدد ثلاث سنوات من طعام العزاء، وسائق «تكسي» تباع «التكسي» بعد وفاته وزيادة خمسة آلاف دينار ثمن طعام العزاء، الذي كان من المفترض أن تكون مصدر رزق لذويه وورثته وأيتامه من بعده، لا أن يكتوون بالديون ويتكففون الناس سنوات ليأكل أحدهم طعاما قد يكون بِلا حمدٍ ولا منن. وبدلاً من المواساة يقعون بمأساة دَين في دَينٍ، وذمة في ذمة، ناهيك عن أن يكون مال الإطعام لأيتام فيتصرف به الكبار قبل توزيعه، ليؤاجروا عن روح فلان، وأنّى لهم الأجر.

والتزام الشريعة أسلم وأكمل وأجمل، وبيان ذلك بما جاء بفتوى دائرة الإفتاء الأردنية –رقم: 2896-: (ومما ينبغي التنبيه عليه أن صنع الطعام لأهل الميت إنما شرع مواساة لهم، لانشغالهم بمصيبتهم، وهو ما نبه إليه النبي صلى الله عليه وسلم في الحديث المذكور، ولكن الناس في الأزمان المـتأخرة اتخذوا من إقامة ولائم العزاء وسيلة للتفاخر والتباهي، فأصبحت تقام الولائم الكبيرة التي تكلف أموالاً كثيرة، مما فوت المقصود الشرعي من سنة صنع الطعام لآل الميت.

[email protected]

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }