بعد استئصال الجدري… هل مهّد العالم للجائحة القادمة؟

تاريخ النشر : الأحد 12:25 8-2-2026
No Image

حذر خبراء عالميون من أن الجدري القاتل، الذي أودى بحياة نحو 500 مليون شخص في القرن العشرين، قد يمثل عاملاً محتملاً لإشعال موجة وبائية مستقبلية. وأوضح العلماء أن العالم أصبح أكثر عرضة لخطر تفشي فيروسات من عائلة "الأورثوبوكس" (Orthopoxviruses) بعد استئصال الجدري، الذي قضت منظمة الصحة العالمية على انتشاره عام 1980.

وأشار الخبراء إلى أن توقف التطعيم الجماعي ضد الجدري، المعروف باسم variola, أدى إلى تراجع المناعة الجماعية ضد الفيروسات المشابهة له. هذا الفراغ المناعي، بحسبهم، قد يسمح لفيروسات مثل جدري القردة (mpox) وجدري الجمل (Camelpox) باحتلال المساحة التي تركها الجدري، مع احتمال أن تتحول إلى مصدر لجائحة عالمية جديدة.

وقالت الدكتورة رينا ماكنتاير، خبيرة الأمن البيولوجي العالمي بجامعة نيو ساوث ويلز في سيدني: "قبل استئصال الجدري، كان الناس يتعرضون للفيروس بشكل متكرر، وحملات التطعيم الجماعية وفرت حماية أساسية ضد فيروسات الأورثوبوكس. اليوم، سكان العالم عرضة لأي ظهور مفاجئ لفيروس من هذه العائلة."

ويعد جدري القردة مصدر القلق الرئيسي، خاصة بعد ظهور سلالة جديدة أشد فتكا باسم Clade 1b، رصدت لأول مرة أواخر 2023 في جمهورية الكونغو الديمقراطية ودول أفريقية مجاورة، وسُجلت حالات مرتبطة بالسفر في بريطانيا والولايات المتحدة والهند، وأسفرت عن وفاة نحو ألف شخص، معظمهم من الأطفال دون سن 15 عامًا.

وأعلنت منظمة الصحة العالمية حالة طوارئ صحية عامة، وهو نفس التصنيف الذي منحته للفيروس الجديد قبل انتشار كوفيد-19. وعلى الرغم من أن جدري القردة لا ينتقل بسهولة عبر الهواء مثل فيروس كورونا، إلا أن فيروسات الأورثوبوكس تُصنّف ضمن أعلى التهديدات الصحية العالمية، مع احتمال تسببها في الجائحة المقبلة بدرجة "متوسطة".

وأوضح البروفيسور مالوكر دي موتس، أستاذ علم الفيروسات بجامعة سري: "تفشي فيروس الأورثوبوكس ليس حالة طوارئ فورية مثل الإيبولا أو كوفيد-19، لكن التدابير المضادة المتاحة بعيدة عن أن تكون مضمونة، كما أن إنتاج اللقاحات بكميات كبيرة يحتاج وقتاً."

ويخلص التحذير إلى مفارقة تاريخية: النصر الطبي الكبير باستئصال الجدري قد يترك البشرية – عن غير قصد – معرضة لخطر متزايد من فيروسات الأورثوبوكس، في عالم فقد مناعته الجماعية ضدها، مما يستدعي يقظة عالمية وتجهيزًا طبياً استباقياً.

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }