الحزبية في الأردن ٣/٣

تاريخ النشر : الأحد 11:15 5-1-2020
علاء مصلح الكايد

يصف الساسة المصريّون وجود (١٠٦) أحزاب في دولة تعداد سكانها (١٠٠) مليون نسمة بالأمر المهول، ومن منطلق النسبيّة بين عدد سكان ممكلتنا الذي يبلغ (١٠/١) من عدد سكان الجارة المصرية وعدد أحزابنا التي تناهز نصف مجموع الأحزاب هناك، نكون أمام حالة لا توصف من الزّحام غير المنتج!

حزبيّون أكثر وأحزابٌ أقلّ، هذا خلاصة ما تسعى نحوه الدول الديمقراطية النامية إقتداء بالتجارب النهضوية الناجحة لدى نظيرتها المتقدمة، ولا أدلّ من التجربة برهاناً على صحة الفرضيّة.

وهذا ما يؤكّد على أن الناتج المطلوب ليس إقصائياً بل تجميعيٌّ هرميٌّ ذو إنتاجية، فالمدارس السياسيّة حول العالم ثلاث لا رابع لها، يمينٌ ويسارٌ ووسط، وما من حزبٍ أو فكرٍ ينشأ إلّا وهو في خانةٍ من هذه الخانات.

وحتى نخرج من معضلة وجود الأحزاب وغياب أثر العمل الحزبيّ، علينا أن ندرك ضرورة الإلتزام بوظيفتين أساسيّتين:

الأولى مخاطبة الشّارع، فالهيئة المركزيّة التي تعتكف في مقراتها ليست من الحزبيّة في شيء، والإيمان بالفكرة وحده لا يعني التحزّب بل إطلاقها والسعي نحو إجتذاب أكبر عدد من المؤيّدين لها هو الأساسيّ وعنصر الإنطلاق السياسيّ.

والثانية هي القيمة المضافة، حيث أن المناداة بالمطالب في الساحات وعرض المشكلات عبر المنابر بلا حلول منطقية هي مسألة لا تحتاج سياسيّاً متخصّصاً ولا مفكّراً محنّكاً حتى يقوم بها، بل أيُّ فردٍ أو جماعة قادرون على ذلك، وإذا لم يلمس المواطن عمقاً وبعداً في النظر لدى رجل السياسة لن يكترث لفكره ومنهجه ولن يتّبع خُطاه.

إنّ البحث عن نقطة إنطلاق لهذا الجهد سهلٌ ممتنع في نظر البعض، وحتّى نبثّ الأمل المعقود في المسيرة المنتظرة علينا أن نستفيد ممّا سبق من تجارب كتب لها التاريخ الحظوة سواء إتّفقنا معها أو إختلفنا.

فإذا تناولنا بعشوائية التجربة الماركسية، سندرك أن «ماركس» حينما خطّ كتابه «رأس المال» الذي إعتبر إنجيل الطبقة العاملة الحديثة وعدّه ماركس «نصبه التذكاريّ»، إكتفى عندها بتشريح الرأسماليّة وإظهار متناقضاتها وطرح بالمقابل مبادئ وميكانيكيّات وأهداف التّصوُّر البديل، وعليه لا بدّ من تحديد المبادئ بصورة دقيقة ورسم الطرق نحو الهدف بمعقولية وثبات حتى بلوغه ضمن الأسس والأطر المقبولة في المجتمع والتي لا تتعارض مع مصالح الدولة وقيمها العليا، وكذلك كانت نشأة معظم المدارس السياسيّة التي قادت الشارع.

إنّ مشكلة الأحزاب في الأردن بعيدة عن الرّسميّة حاليّاً بقدر ما تحمل إرثاً بعضه نفسيٌّ وبعضه الآخر محبَطٌ بفعل دوائر النفوذ التي لا ترغب أن يزاحمها أحد في مكتسباتها، ولكنّ الزخم والفكر والطاقات التي يزخر بها الوطن قادرة على إحداث تغيير إذا ما بُوِّبَت وعُنوِنَت ووُجِّهَت نحو المسار الذي يصنع منها الثّمار، ولعلّ الإعلام ومراكز الفكر والجامعات هو أوّل من يُعنى بفتح الطرق والأبواب لهذه المؤسّسات الوطنيّة التي لا بدّ وأن تعيد تموضعها في إئتلافاتٍ حقيقيّة حتى ترشّق من حركتها وتكون قادرة على إقناع الشّارع بها وبفكرها.

.alrai-epaper-widget{margin-top: 20px; max-width:250px}
Tweets by alrai
.alrai-facebook-embed{margin-top: 70px;}
.container .row .col-md-12:has(.alrai-section-last-widget) { flex-direction: column; } .alrai-section-last-widget { margin: 0 auto; position: relative; padding-top: 35px; width: 100%; } #widget_2097 .alrai-section-last-widget { padding-top: 35px; margin-top: 0; } .alrai-section-last-widget::after { position: absolute; content: url("https://alrai.com/alraijordan/uploads/global_files/section-page-faded-line.svg?v=1"); top: 0; transform: translateX(0); } .alrai-section-last-widget .full-col { overflow-x: auto; overflow-y: hidden; -webkit-overflow-scrolling: touch; width: 100%; } .alrai-section-last-widget .row-element { width: 100%; } .alrai-section-last-widget .content-wrapper { display: flex; flex-direction: row; flex-wrap: nowrap; align-items: stretch; width: max-content; min-width: 100%; gap: 30px; justify-content: center; padding-top: 30px; } .alrai-section-last-widget .item-row { flex: 0 0 auto; width: 200px; margin-right: 7px; display: flex; flex-direction: column; height: 195px; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio { padding-bottom: 100%; display: flex; } .alrai-section-last-widget .row-element .item-row .img-ratio img { border-radius: 50%; border: 2px solid #00a0e5; padding: 3px; } .alrai-section-last-widget .article-title { white-space: nowrap; overflow: hidden; text-overflow: ellipsis; display: block; } .alrai-section-last-widget .item-row .item-info a { color: #000; color: color(display-p3 0 0 0); text-align: center; font-size: 14px; font-style: normal; font-weight: 800; line-height: 20px; text-decoration: none; display: -webkit-box; -webkit-line-clamp: 3; -webkit-box-orient: vertical; overflow: hidden; white-space: normal; } .alrai-section-last-widget .full-col::-webkit-scrollbar { display: none; } @media screen and (min-width: 1200px) { .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(0); } } @media screen and (max-width: 768px) { .alrai-section-last-widget .row-element .content-wrapper { flex-direction: row !important; } .alrai-section-last-widget::after { transform: translateX(100%); right: 0; left: 0; } }
.death-statistics-marquee .article-title a, .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { text-align: right; font-family: Cairo; font-style: normal; font-weight: 700; line-height: 25px; text-decoration: none; } .death-statistics-marquee .breaking-news-wrapper { width: 100%; display: flex; } .death-statistics-marquee .breaking-news { background-color: #7c0000; padding: 22px 17px 24px 18px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; } .death-statistics-marquee .breaking-news-content { background-color: #b90000; padding: 22px 18px 24px 21px; color: #fff; text-align: right; font-family: Cairo; font-size: 22px; font-weight: 700; line-height: 25px; width: 100%; position: relative; } .full-container .marquee-container-widget:not(.relative-widget) .wrapper-row { position: fixed; width: 100%; right: 0; bottom: 0; z-index: 100000; } .death-statistics-marquee .marquee-container-widget .title-widget-2 { width: 75px; background-color: #757575; color: #fff; height: 60px; display: flex; align-items: center; justify-content: center; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 15px; padding: 16px 18px 16px 15px; display: block; } .death-statistics-marquee .content-row:not(.content-row-full) { width: calc(100% - 100px); background-color: #000; } .death-statistics-marquee .content-row marquee { direction: ltr; } .death-statistics-marquee .content-row .img-item { display: inline-flex; height: 60px; align-items: center; vertical-align: top; } .death-statistics-marquee .content-row .article-title { height: 60px; display: inline-flex; align-items: center; color: #fff; padding: 0 15px; direction: rtl; } .death-statistics-marquee .article-title a { color: #fff; color: color(display-p3 1 1 1); font-size: 17px; } .death-statistics-marquee .title-widget-2 { width: 100px; } #widget_1932 { position: static; bottom: 0; width: 100%; z-index: 1; } @media scren and (max-width:768px){ .death-statistics-marquee .breaking-news-content{ font-family: 'Cairo', sans-serif; } }